Pytania i odpowiedzi

To strategia czasu rzeczywistego w rzucie izometrycznym, osadzona w Rzeczypospolitej roku 1764. Wybierasz jedną z sześciu armii epoki saskiej, stawiasz obóz, zwozisz Czerwoną Saletrę i zajmujesz wsie i miasteczka, które dają złoto. W potyczce wygrywa ten, kto zniszczy sztab przeciwnika. Do tego są dwa inne tryby bitwy i kampania z hetmanem Branickim. Grasz na telefonie i na PC.

Tytuł mówi o stawce: w elekcji 1764 roku o koronie rozstrzyga proch. Grę robi jednoosobowe studio z Polski na własnym silniku, a autor nazywa ją osobistym hołdem dla Knights and Merchants.

Gatunek

RTS w rzucie izometrycznym

Miejsce i czas

Rzeczpospolita, 1764

Studio

Mikołaj Ślęzak Brickweavers, Polska

Tło jest prawdziwe, dalszy ciąg nie. 5 października 1763 umiera August III, król polski i elektor saski. W kwietniu 1764 Rosja i Prusy zawierają przymierze, a we wrześniu na Woli szlachta wybiera kandydata carycy, Stanisława Augusta Poniatowskiego. W grze historia skręca jeszcze przed elekcją: Sasi i większość armii koronnej stają do walki z kandydatem Rosji, a o koronie rozstrzyga proch.

Mundury, broń, szyki, wsie i dźwięk pola bitwy opierają się na źródłach z epoki i opracowaniach historyków. W notatkach badawczych autor zaznacza, co jest niepewne, co sprzeczne w źródłach, a co wymyślone na potrzeby gry.

W samej grze jest Kronika: ponad 100 haseł o wojskach, broni, ludziach i miejscach, ze źródłami.

Proch i Korona to fikcja historyczna. Od grudnia 1763 roku wydarzenia biegną w grze inaczej niż w podręcznikach, dlatego państwa i stronnictwa noszą zmienione nazwy. Pierwowzory łatwo rozpoznać:

• Karmazynowa Koalicja: Korona z posiłkami saskimi
• Syberyjski Dyktat: Rosja
• Brandenburski Protektorat: Prusy
• Miśnieńska Marchia: Saksonia
• Półksiężycowa Porta: Turcja
• Alpejskie Arcyksięstwo: Austria
• Magnacka Familia: stronnictwo Czartoryskich, tylko jako przeciwnik

Krainy mają prawdziwe nazwy: Korona, Saksonia, Brandenburgia i Podole. Mapy biorą nazwy od miejscowości takich jak Kunersdorf, Torgawa czy Chocim. Prawdziwe nazwy mają też miasta na mapach miejskich, na przykład Warszawa, Kraków i Drezno, a w kampanii postacie historyczne, jak hetman Branicki czy królewicz Ksawery.

Każda nacja ma własne mundury, oddziały, muzykę i superbroń, a do tego mocne i słabe strony. Muszkieterzy Protektoratu strzelają prawie o 40% częściej, ale słabszą salwą. Marchia ma jedną z najlepszych artylerii epoki, za to o 15% mniej złota. Arcyksięstwo płaci za artylerię o 20% mniej, ale piechotę, jazdę i artylerię szkoli o 25% dłużej. Porta nie ma gwardii, której szyk wytrzyma uderzenie z flanki, a jej spichrze dają o 10% więcej złota.

Wszystkie nacje, oddziały i superbronie

Najpierw na telefony z Androidem, potem na iPhone’a, a na koniec na PC i Maca przez Steam. Na telefonie darmowa aplikacja daje samouczek i potyczki, a pełna gra, kupowana raz, dodaje resztę: wszystkie nacje, mapy i tryby bitwy, akt I kampanii i grę we dwoje przez Wi-Fi.

1. 1 · Google Play

   Android

   Darmowa aplikacja z samouczkiem i potyczkami, pełna gra jednym zakupem.

2. 2 · App Store

   iOS

   Ta sama gra i ten sam model na iPhone’a.

3. 3 · Steam

   PC i Mac

   Z aktem I kampanii.

W demo możesz zagrać już teraz, w przeglądarce. Premierę na Androidzie planujemy jeszcze w 2026 roku, a w 2027 przyjdą iOS, PC i Mac. Terminy są orientacyjne i mogą się przesunąć.

1. TerazDemo w przeglądarce
2. 2026Android, Google Play
3. 2027iOS, App Store
4. 2027PC i Mac, Steam, z aktem I kampanii

Na telefonach, z Androidem i z iOS, aplikacja jest darmowa: masz w niej samouczek i potyczki Koalicji z Dyktatem. Pełną grę, z kampanią, wszystkimi nacjami, mapami i trybami oraz grą we dwoje, odblokujesz jednym zakupem. Nie ma reklam ani abonamentu. Na Steamie w cenie jest akt I kampanii, a akty II–IV mają wyjść jako dodatki. Ceny są planowane i mogą się zmienić.

Telefon

14,99 zł

pełna gra jednym zakupem; 3,99 USD, 3,99 €, 3,99 £

PC i Mac (Steam)

14,99 USD

z aktem I kampanii

Akty II–IV

Dodatki

planowane na Steamie

W grze nie ma reklam, abonamentu ani narzędzi analitycznych. Jedyny zakup na telefonie to pełna gra: kupujesz ją raz, w Google Play albo w App Store, a płatność obsługuje sklep. Na Steamie kolejne akty kampanii, od II do IV, mają wyjść jako osobne dodatki.

Tak. Akt I to siedem misji wojny o koronę w 1764 roku. Jako pułkownik Jan Hordyński z pocztem prowadzisz regiment od granicy przez Warszawę, Nieśwież, Słonim i Białystok na pole elekcyjne pod Wolą. Między misjami grają filmy z hetmanem Branickim, księciem Radziwiłłem i królewiczem Ksawerym, z głosami po polsku i angielsku, a całość otwiera prolog z obrazów epoki.

Na telefonie kampania jest częścią pełnej gry, a na Steamie akt I jest w cenie gry. Akty II–IV planujemy jako dodatki.

Więcej o kampanii

Poza kampanią grasz bitwy przeciw komputerowi w trzech trybach:

Potyczka

Budujesz obóz i gospodarkę, a wygrywa ten, kto zniszczy sztab wroga.

Zajęcie terenu

Trzymasz wsie, miasteczka i klucz pola na środku mapy. Wygrywa ten, kto przechyli szalę, a o zmierzchu ten, na którego stronę się przechyla.

Batalia

Bitwa w polu, bez obozu i ekonomii: obie armie mają tę samą wartość i wchodzą w trzech rzutach.

Przed bitwą ustawiasz:

Poziom trudności

Łatwy, Normalny albo Trudny

Strony

Twoja nacja i nacja przeciwnika; Magnacka Familia tylko po stronie wroga

Teren

Równina, Przeprawa, Pojezierze lub Puszcza albo jedna z siedmiu map miejskich z 1764 roku: Warszawa, Lewobrzeżna Warszawa, Kraków, Drezno, Kamieniec Podolski, Nieśwież i Białystok

Pora roku

Wiosna, Lato, Jesień albo Zima

Kraina

Korona, Saksonia, Brandenburgia, Podole albo kraina jednej z walczących stron

Miasta są odtworzone według planów z epoki. Pozostałe pola bitew układa generator, a inny układ terenu losujesz przyciskiem „Losuj inną”.

Tak, w trybie Gra we dwoje. Oba urządzenia muszą być w tej samej sieci Wi-Fi. Gospodarz tworzy bitwę i wysyła kod dowolną drogą, na przykład komunikatorem, a gość wkleja go i odsyła swój kod. Potem gra idzie bezpośrednio między urządzeniami, bez żadnego serwera. Gra przez internet z kodem pokoju jest w testach. Na telefonie tryb Gra we dwoje jest częścią pełnej gry.

Na ekranie dotykowym stuknij oddział, a potem teren, żeby pomaszerował, albo wroga, żeby zaatakował. Dwa szybkie stuknięcia w oddział zaznaczają wszystkie oddziały tego typu na ekranie. Mapę przesuwasz palcem, a przybliżasz dwoma palcami.

Myszą: lewy przycisk rysuje ramkę, prawy odznacza, a kółko przybliża mapę. Przy obu sposobach sterowania działają przyciski Cała armia, Ramka i Punkt zbiórki.

WASDstrzałki

przesuwanie mapy

Spacja

pauza

M

dźwięki

Esc

wstecz

N

muzyka

V

głosy oddziałów

Z

okrzyk „Za mną!” w kampanii

H

zaznaczenie pułkownika

Tak, automatycznie. Bitwa zapisuje się co 15 sekund, a także wtedy, gdy przełączysz się na inną aplikację albo zamkniesz grę. Po powrocie w menu czeka przycisk Wznów bitwę. Zapis zostaje na twoim urządzeniu i znika, gdy bitwa się skończy albo zaczniesz nową. W grze we dwoje zapis jest wyłączony.

Przerwana misja kampanii wznawia się tak samo jak bitwa, a ukończone misje gra zapamiętuje na twoim urządzeniu.

Na telefonie potrzebujesz Androida 7.0 lub nowszego z aktualnym WebView (wersja 88 lub nowsza), czyli składnikiem systemu, w którym gra się wyświetla. Gra działa bez internetu, a telefon możesz trzymać pionowo albo poziomo. Postacie są wyrenderowane z modeli 3D w Blenderze, w 8 kierunkach. Wymagania wersji na iOS, PC i Maca podamy przed ich premierą.

System

Android 7.0+

WebView

88+

Ekran

Pion i poziom

Tak. Czcionki są wbudowane, dźwięki i muzykę tworzy syntezator gry, a nagrane głosy oddziałów i filmy kampanii są w samej aplikacji. Gra nie wymaga konta i nie ma w niej reklam ani analityki. Internetu potrzebujesz tylko do zakupu pełnej gry w sklepie; potem działa ona także bez sieci. Gra we dwoje działa przez Wi-Fi, bez serwera; gra przez internet z kodem pokoju jest w testach.

Po polsku i po angielsku. Na telefonie z angielskim językiem systemu gra sama włączy angielski, a język zmienisz w Ustawieniach. Niemiecki i hiszpański są już przetłumaczone: w demo w przeglądarce działają od razu, a do aplikacji trafią później. Filmy kampanii mają głosy po polsku i po angielsku. Po polsku gra nazywa się Proch i Korona, w innych językach Powder & Crown.

Oddziały mówią językami, w jakich słyszałyby rozkazy w polu:

Husaria, ułani, Bośniacy	polski
Piechota, dragonia i artyleria Koalicji	odzew po polsku, komendy po niemiecku
Protektorat, Marchia, posiłki miśnieńskie	niemiecki
Arcyksięstwo	niemiecki z wiedeńskim akcentem; grenzerzy po chorwacku, huzarzy po węgiersku
Porta, Tatarzy krymscy	turecki
Dyktat	rosyjski
Kałmucy	bez słów, same okrzyki

Głosy wyłączysz klawiszem V albo w Ustawieniach.

Muzykę gra syntezator gry: utwory są zapisane nutami i zaaranżowane w kodzie, a nie nagrane przez orkiestrę. Każda nacja ma swój motyw, a obok melodii w stylu epoki grają prawdziwe utwory z domeny publicznej. Nuty pochodzą z Mutopia Project i ze skanów dawnych wydań, między innymi z Biblioteki Jagiellońskiej i Bawarskiej Biblioteki Państwowej.

Koalicja	polonezy Bacha i Ogińskiego, „Polonez Kościuszki”
Dyktat	Bortniański i Kozłowski
Protektorat	„Koncerty brandenburskie” Bacha i marsze pruskie
Marchia	Hasse i Telemann
Porta	mehter i pieśń wojenna „Ceng-i harbî”, zapisana w XVII wieku przez Wojciecha Bobowskiego
Arcyksięstwo	Haydn i Mozart
Familia	polonez Kozłowskiego i mazurek kapeli janczarskiej
Menu i bitwa	Händel, a po porażce Mozart albo Händel

W przeglądarce, tutaj, na tej stronie. Demo jest darmowe, bez konta, bez instalowania i bez reklam. Działa na komputerze i na telefonie (najlepiej trzymanym poziomo) w aktualnym Chrome, Edge, Firefoksie albo Safari. Przed pierwszą bitwą pobiera ok. 20 MB. Zapis bitwy i ustawienia zostają w twojej przeglądarce na tym urządzeniu.

To samo co w darmowej aplikacji na telefonie: samouczek i potyczki Koalicji z Dyktatem na równinie latem w Koronie, na trzech poziomach trudności. Pełna gra dokłada pozostałe nacje, mapy miast, inne tereny, pory roku i krainy, tryby Zajęcie terenu i Batalia, akt I kampanii i grę we dwoje.

Napisz na contact@powderandcrown.com. Grę robi jednoosobowe studio, więc wiadomość trafi prosto do autora. Na ten sam adres piszesz też w sprawach prywatności.

Materiały do artykułów i filmów znajdziesz na stronie Materiały prasowe, razem z zasadami korzystania z nich. Pytania od redakcji i twórców wysyłaj na contact@powderandcrown.com.